भौगोलिक स्थान
गावाची भौगोलिक ओळख
नाशिक जिल्ह्याच्या निफाड तालुक्यात असलेले नांदूर मध्यमेश्वर हे गाव निसर्गाच्या कुशीत विसावलेले, आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचे पर्यावरण स्थळ आहे. ऐतिहासिक जलअभियांत्रिकी, समृद्ध जैवविविधता आणि शांत ग्रामीण जीवनाचा संगम इथे पाहायला मिळतो. निफाड येथील तालुका मुख्यालयापासून अवघ्या १२ कि.मी. आणि गजबजलेल्या नाशिक शहरापासून केवळ ४० कि.मी. अंतरावर असलेले हे गाव, गोदावरी आणि कादवा नद्यांच्या पवित्र संगमामुळे विशेष महत्त्वाचे आहे. इथे १९०७ ते १९१३ दरम्यान बांधलेला ब्रिटिशकालीन दगडी बंधारा हे या स्थळाच्या अस्तित्वाचे मूळ कारण आहे, ज्याने सिंचनासाठी पाणी अडवून पुढे विशाल जलाशयाची निर्मिती केली.
या परिसराचे एकूण ८५४.४२ हेक्टर (८.५४ चौ. कि.मी.) क्षेत्रफळ पक्षी अभयारण्यासाठी संरक्षित असून, ते ४२२००६ या पिनकोडच्या (निफाड विभाग) कार्यक्षेत्रात येते. आपल्या रामसर स्थळाच्या (२०२०) जागतिक ओळखीमुळे, ‘महाराष्ट्राचे भरतपूर’ म्हणून ओळखला जाणारा हा परिसर सायबेरिया आणि युरोपमधून येणाऱ्या स्थलांतरित पक्ष्यांचा स्वर्ग ठरला आहे, ज्यामुळे जैवविविधता आणि समृद्ध सांस्कृतिक परंपरेमुळे नांदूर मध्यमेश्वर हे गाव आंतरराष्ट्रीय नकाशावर नावारूपाला येत आहे.
भौगोलिक स्थान आणि तपशील
| घटक | माहिती |
|---|---|
| तालुका | निफाड |
| जिल्हा | नाशिक |
| राज्य | महाराष्ट्र |
| क्षेत्रफळ | १५२०.८७ हेक्टर (सुमारे १५.२ चौ. किमी) |
| अक्षांश | अंदाजे २०.००° उत्तर |
| रेखांश | अंदाजे ७४.०२° पूर्व |
| पिनकोड | ४२२२०६ |